ภูมิปัญญาท้องถิ่น

ชื่อ หนูพันธ์ สกุล จันทะปะทัด
วัน เดือน ปี เกิด 04/07/2491
สถานที่เกิด บ้านดอนจำปา อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม
วัน เดือน ปี รับราชการ 18/07/2516 ที่โรงเรียนบ้านนาหนองทุ่ม
ตำแหน่ง ครูจัตวา
ปัจจุบัน รับราชการครู ตำแหน่ง อาจารย์ 2 ระดับ 7 โรงเรียนบ้านนาหนองทุ่ม อำเภอแก้งคร้อ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาชัยภูมิเขต 2
           ปฏิบัติการสอนประจำชั้นประถมศึกษาปีที่ 1
วุฒิการศึกษา ปริญญาตรี วิชาเอกการประถมศึกษา (เคยบวชเรียน เป็นมหาเปรียญธรรม 5 ประโยค)
ที่อยู่ปัจจุบัน 241 หมู่ 3 บ้านนาหนองทุ่ม ตำบลนาหนองทุ่ม อำเภอแก้งคร้อ จังหวัดชัยภูมิ 36150 โทร. 0-4488-3016

ความสามารถพิเศษ
  - พิธีกรทั่วไป
  - แต่งประวัติผู้ตาย
  - แต่งกาพย์ยานี 11
  - แต่งกลอนสุภาพ
  - แต่งกลอนลำ
  - แต่งผญา
  - แต่งกลอนสู่ขวัญทั่วไป
  - แต่งคำขึ้นบ้านใหม่
  - เป็นพราหมณ์ในพิธีการต่างๆ

สถานะภาพ สมรส มีบุตรธิดา 4 คน

จากประสบการณ์ที่ข้าพเจ้าเป็นครู 30 กว่าปี ได้เห็นปัญหาเกี่ยวกับการสอนกลุ่มสาระภาษาไทย เรื่องการอ่านและการเขียน สำหรับช่วงชั้นที่ 1 คือ ป.1-3 นักเรียนแยกส่วนประกอบของคำไม่ได้ จำตำแหน่งสระเดี่ยวหรือสระผสมไม่ได้เวลาเขียนตามคำบอก นักเรียนจะเขียนตามวิธีแจกลูก เช่น คำว่า โต จะเขียน ตโ ไป จะเขียน ปไ เท จะเขียน ทเ เป็นต้น ที่สำคัญคือสระลดรูป สระแปลงรูป เช่น สระ เออ,เ-ะ, แ-ะ,โ-ะ , อัว -อ , -ะ ถ้ามีตัวสะกดจะเปลี่ยนรูปหรือลดรูป ยากแก่การจดจำ ข้าพเจ้าจึงเอากฏเกณฑ์เหล่านั้น มาแต่งเป็นบทร้อยกรอง บทร้อยกรองละ 2 บท หรือ 3 บท ตามแต่เนื้อหา โดยแต่งเป็นกาพย์ยานี 11 ที่สอนในหลักสูตร ป.1 ป.2 แต่ทำนอง ใช้ทำนองสรภัญญะ เพื่อให้นักเรียนเรียนด้วยความสนุกสนานไม่เบื่อหน่าย นอกจากนั้นยังแต่งสรภัญญ์ กลอนนายกทักษิณปราบยาบ้า หลักธรรมเบื้องต้นของพุทธศาสนา เบญจศีลเบญจธรรม พรหมวิหาร 4 อิทธิบาท 4 วันสำคัญทางพุทธศาสนาเช่นวันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอาสาฬหบูชา ตลอดทั้งคุณธรรมต่างๆ เช่น ความสามัคคี กตัญญูกตเวที ความซื่อสัตย์ การพูดไพเราะ แรกพบคำรพไหว้ ฯลฯ ที่จะทยอยลงต่อไป ท่านผู้ชมโปรดติดตามต่อไป ถ้ามีข้อเสนอแนะกรุณา ส่ง e-mail ไปที่ nntmm@thaimail.com จักเป็นพระคุณอย่างยิ่ง

ตำแหน่งสระ เดี่ยว

สระ เอ อยู่ข้างหน้า    อะกับอาอยู่ข้างหลัง
โอ ไอ ให้ระวัง    ไม่อยู่หลังต้องอยู่หน้า
อิ อี อยู่ข้างบน อึ อื    หน้ามนเช่นกันหนา
อุ อู สองสระ    จำไว้นะอยู่ข้างล่าง
ทำนอง สรภัญญะ

คำอธิบาย สระ เ- เป็นสระเสียงยาว ใช้เขียนไว้ข้างหน้าพยัญชนะ เช่น เก เด เห เจ เป เป็นต้น
สระ –ะ เป็นสระเสียงสั้น ใช้เขียนไว้ข้างหลังพยัญชนะ เช่น กะ จะ ปะ ตะ มะ นะ เป็นต้น
สระ –า เป็นสระเสียงยาว ใช้เขียนไว้ข้างหลังพยัญชนะ เช่น ตา มา หา สา ขา ดา เป็นต้น
สระ โ- เป็นสระเสียงยาว ใช้เขียนไว้ข้างหน้าพยัญชนะ เช่น โต โบ โม โส โห เป็นต้น
สระ อิ อึ เป็นสระเสียงสั้น ใช้เขียนไว้ข้างบนพยัญชนะ เช่น กิ จิ ติ มิ นิ กึ จึ ตึ มึ นึ เป็นต้น
สระ อี อื เป็นสระเสียงยาว ใช้เขียนไว้ข้างบนพยัญชนะ เช่น กี ตี จี มี นี เป็นต้น
สระ อื ถ้าไม่มีตัวสะกด ให้เติมตัว อ อ่างลงไป เช่น มือ คือ ถือ สือ เป็นต้น
สระ อื ถ้ามีตัวสะกด ไม่ต้องเติม อ อ่างลงไป เช่น ยืน ปืน ดื่ม ลืม ตื่น เป็นต้น
สระ อุ เป็นสระเสียงสั้น ใช้เขียนไว้ข้างล่างพยัญชนะ เช่น กุ จุ ดุ ปุ บุ เป็นต้น
สระ อู เป็นสระเสียงยาว ใช้เขียนไว้ข้างล่างพยัญชนะ เข่น ดู ถู หู รู ปู เป็นต้น

สระแปลงรูป สระเ-อ

เออ มี ตัวสะกด    ตัว อ ลดไปเป็น อิ
จดจำเอาไว้ซิ          อ เป็น อิ สระ เ-อ
เดิน เหิร เมิน เชิญ    เดิม อ่านเพิ่มเติมอีกนะเธอ
อ่านไปอย่าได้เผลอ    ถ้าไปเจอ ย สะกด
เออมี ย สะกด         ตัว อ ลดหายไปเลย
เชย เหย เคย เฉย เมย    ลดไปเลยคือตัว อ
เออ ที่ คงรูปอยู่          ให้พวกหนูใจจดจ่อ
เทอญ เทอม แค่นี้หนอ    หาไม่พ้ออีกหนูเอย

กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด

คำอธิบาย สระ เ-อ เป็นสระเสียงยาว ใช้เขียนไว้ข้างหน้า
และข้างหลังพยัญชนะ ถ้าการประสมคำนั้นประกอบด้วยพยัญชนะ
+ สระ เ-อ + พยัญชนะตัวสะกด ตัว อ แปลงรูปไปเป็นสระ อิ เช่น
เดิน ประกอบด้วย ด-เ-อ-น อ่านว่า ดอ-เออ-นอ-เดิน
เชิญ ประกอบด้วย ช-เ-อ-ญ อ่านว่า ชอ-เออ-ญอ-เชิญ เมิน ประกอบด้วย ม-เ-อ-น อ่านว่า มอ-เออ-น-เมิน เป็นต้น
ถ้าตัวสะกดในแม่เกยคือ ย สะกด ให้ตัด อ ออก เช่น
เชย ประกอบด้วย ช-เ-อ-ย อ่านว่า ชอ-เออ-ยอ-เชย
เคย ประกอบด้วย ค-เ-อ-ย อ่านว่า คอ-เออ-ยอ-เคย
เฉย ประกอบด้วย ฉ-เ-อ-ย อ่านว่า ฉอ-เออ-ยอ-เฉยเป็นต้น
สระ เ-อ มีตัวสะกด แต่ยังคงรูปเดิมอยู่มีสองคำคือ เทอญ และเทอม
เช่น เทอญ ประกอบด้วย ท-เ-อ-ญ อ่านว่า ทอ-เออ-ญอ-เทอญ
เทอม ประกอบด้วย ท-เ-อ-ม อ่านว่า ทอ-เออ-มอ-เทอม
หาไม่พ้อ คือหาไม่เจออีก

เพลงสระ เ-อ

สระ เ- นำหน้า          ตามมาคือ อ อ่าง
พวกหมู่เฮากล่าวอ้าง   สระนั้นว่า เ-อ
เจอกับเธอสองคำนี้     มีสระ เ-อ ผสมอยู่
พวกหนู ๆ ให้จือไว้    ไปหน่าอย่าสุลืม เด้อนางเอ่ย

ทำนอง ลำเรื่องต่อกลอน
จือ หมายถึง จดจำไว้ เฮา หมายถึง พวกเรา

สระแปลงรูป สระ –ะ

อะมี ตัวสะกด          อะให้ลดเป็นไม้หัน
พวกหนูรู้เท่าทัน       ตัวไม้หันมาจากอะ
ฉัน กัน ตัน หัน มัน    ล้วนไม้หันจำไว้นะ
ไม้หันออกเสียง อะ    อย่าลืมนะจำให้ดี
กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด

คำอธิบาย สระ –ะ เป็นสระเสียงสั้น ใช้เขียนไว้ข้างหลังพยัญชนะ ถ้าการประสมคำที่ประกอบด้วย
พยัญชนะ + -ะ + พยัญชนะสะกด ให้แปลงสระ –ะ เป็นไม้หันอากาศ เช่น
ฉัน ประกอบด้วย ฉ-ะ-น อ่านว่า ฉอ-อะ-นอ-ฉัน
หัน ประกอบด้วย ห-ะ-น อ่านว่า หอ-อะ-นอ-หัน
มัน ประกอบด้วย ม-ะ-น อ่านว่า มอ-อะ-นอ-มัน เป็นต้น

สระแปลงรูป สระ เ-ะ แ-ะ
เอะ แอะ มีสะกด อะก็ลดเป็นไต่คู้
ช่วยกันสังเกตดู ไม้ไต่คู้อยู่ข้างบน
เป็น เห็น เย็บ เก็บ แข็ง อะมีแรงแปลงล่องหน
ขอให้หนูทุกคน ท่องจำบ่นให้ขึ้นใจ
กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด
คำอธิบาย สระ เ-ะ แ-ะ เป็นสระเสียงสั้น ใช้เขียนไว้ข้างหน้าและข้างหลังพยัญชนะ ถ้าการประสมคำนั้นประกอบด้วย
พยัญชนะ + สระ เ-ะ แ-ะ + พยัญชนะสะกด ให้แปลงสระ –ะ เป็นไม้ไต่คู้ เช่น
เป็น ประกอบด้วย ป-เ-ะ-น อ่านว่า ปอ-เอะ-นอ-เป็น
เห็น ประกอบด้วย ห-เ-ะ-น อ่านว่า หอ-เอะ-นอ-เห็น แข็ง ประกอบด้วย ข-แ-ะ-ง อ่านว่า ขอ-แอะ-งอ-แข็ง
เป็นต้น

สระแปลงรูป สระ เ-ะ แ-ะ

เอะ แอะ มีสะกด     อะก็ลดเป็นไต่คู้
ช่วยกันสังเกตดู      ไม้ไต่คู้อยู่ข้างบน
เป็น เห็น เย็บ เก็บ แข็ง     อะมีแรงแปลงล่องหน
ขอให้หนูทุกคน      ท่องจำบ่นให้ขึ้นใจ

กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด

คำอธิบาย สระ เ-ะ แ-ะ เป็นสระเสียงสั้น ใช้เขียนไว้ข้างหน้าและข้างหลังพยัญชนะถ้าการประสมคำนั้นประกอบด้วย
พยัญชนะ + สระ เ-ะ แ-ะ + พยัญชนะสะกด ให้แปลงสระ –ะ เป็นไม้ไต่คู้
เช่น เป็น ประกอบด้วย ป-เ-ะ-น อ่านว่า ปอ-เอะ-นอ-เป็น
เห็น ประกอบด ้วย ห-เ-ะ-น อ่านว่า หอ-เอะ-นอ-เห็น แข็ง ประกอบด้วย ข-แ-ะ-ง อ่านว่า ขอ-แอะ-งอ-แข็ง เป็นต้น

สระลดรูป สระอัว

อัวมี ตัวสะกด        ตัวที่ลดคือไม้หัน
ว แหวนที่เหลือนั้น ไม่คิดสั้นลดหายไป
สวย รวย หวย ช่วยที    นายกมีดำริไว้
เรียงความได้จับใจ       ทุกข์ยากไร้ได้ทุนเรียน

กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด

คำอธิบาย สระ อัว เป็นสระเสียงยาว ใช้เขียนไว้ข้างบนและข้างหลังพยัญชนะ ถ้าการประสมคำนั้นประกอบด้วย พยัญชนะ + สระอัว + พยัญชนะสะกด ให้ลดรูปไม้หันอากาศ เช่น
สวย ประกอบด้วย ส-อัว-ย อ่านว่า สอ-อัว-ยอ-สวย รวย ประกอบด้วย ร-อัว-ย อ่านว่า รอ-อัว-ยอ- รวย
หวย ประกอบด้วย ห-อัว-ย อ่านว่า หอ-อัว-ยอ-หวย เป็นต้น

สระลดรูป สระ โ-ะ

โอะมี ตัวสะกด        โ-ะ ก็ลดรูปหนีไป
บ่เห็นแม้แต่ไง         ลดหายไปทั้ง โ, ะ
คน จน สน มน ตน     อย่าสับสนใส่ โ-ะ นะ
จำให้ดีนะจ๊ะ           ลดหมดนะไม่เหลือเลย

กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด

คำอธิบาย สระ โ-ะ เป็นสระเสียงสั้นเขียนไว้ข้างหน้าและข้างหลังพยัญชนะ ถ้าการประสมคำนั้นประกอบด้วย พยัญชนะ + สระโ-ะ + พยัญชนะสะกด สระ โ-ะ จะลดรูปหายไป เหลือไว้แต่เสียงสระ โ-ะ เช่น
คน ประกอบด้วย ค-โ-ะ-น อ่านว่า คอ-โอะ-นอ คน
จน ประกอบด้วย จ-โ-ะ-น อ่านว่า จอ-โอะ นอ-จน
ตน ประกอบด้วย ต-โ-ะ-น อ่านว่า ตอ-โอะ-นอ-ตน เป็นต้น
บ่เห็นแม้แต่ไง หมายถึง ไม่ปรากฏรูปให้เห็นสักนิดเลย

เพลงสระ เอีย

เอ อี พี่น้องกัน          ตามหลังนั้นคือตัว ย
พวกเราใจจดจ่อ        เอ อี ย สระเอีย
จงจำให้ขึ้นใจ          ท่องเอาไว้สระ เอีย
เดีย เมีย เสีย เลีย เปีย   สระ เอีย มีทุกคำ
กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด

คำอธิบาย สระ เอีย เป็นสระเสียงยาว ใช้เขียนไว้ข้างหน้าข้างบนและข้างหลังพยัญชนะ เช่น
ด - เอีย - เดีย
ม - เอีย - เมีย
ส- เอีย - เสีย
ล - เอีย - เลีย
ป - เอีย - เปีย เป็นต้น

เพลงสระ เ-า

เอ อา มาด้วยกัน        พวกเรานั้นก็จำได้
เอ อา มาทีไร           เราจำได้สระ เ-า
หนู หนู หมู่นักเรียน    ต้องพากเพียรหนีความเขลา
อ่านเขียนอยู่บ่เซา       ความโง่เขลาก็หายไป
กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด

คำอธิบาย สระ เ-า เป็นสระเสียงสั้น ใช้เขียนไว้ข้างหน้าและข้างหลังพยัญชนะ เช่น
ร - เ-า - เรา
ต - เ-า - เตา
ซ - เ-า - เซา
ห - เ-า - เหา
อ - เ-า - เอา
ขล - เ-า - เขลา เป็นต้น
อ่านเขียนอยู่บ่เซา หมายถึง อ่านเขียนอยู่บ่อย ๆ อ่านเขียนเป็นประจำ

เพลงสระ เ-าะ

เอ อา มาด้วยกัน      ตามหลังนั้นสระ –ะ
พวกหนูจำไว้นะ       เ- -า –ะ สระเอาะ
ทุกคนจำให้ดี          คำที่มีสระ เ-าะ
เห็ดเผาะน้ำออเจ๊าะ    แซ็บแท้เนาะเห็ดเผาะแกง
กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ
คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด
คำอธิบาย สระ เ-าะ เป็นสระเสียงสั้น ใช้เขียนไว้ข้างหน้าและข้างหลังพยัญชนะ เช่น
ผ - เ-าะ - เผาะ
จ - เ-ะ - เจาะ
ห - เ-าะ - เหาะ
ร - เ-าะ - เราะ
น - เ-าะ - เนาะ
ม - เ-าะ - เมาะ เป็นต้น
น้ำออเจ๊าะ หมายถึง ใส่น้ำน้อย ๆ
แซ๊บแท้เนาะ หมายถึง อร่อยดี
เห็ดเผาะแกง หมายถึง แกงเห็ดเผาะ

ตัวสะกดแม่ กน ไม่ตรงมาตรา

แม่กน น สะกด       จำให้หมดเสียงไม่ตรง
อ่านไปทำให้งง       เสียงไม่ตรงตามรูปตัว
ล ณ ร ฬ ญ            เสียงเหมือน น หนูทุกตัว
อ่านไปอย่าได้มั่ว       เสียงตรงตัวจะผิดไป
กาพย์ยานี ๑๑ ทำนอง สรภัญญะ

คำร้อง หนูพันธ์ จันทะปะทัด

คำอธิบาย ตัวสะกดไม่ตรงมาตราในแม่กนมี ๕ ตัว คือ
ล ณ ร ฬ ญ ออกเสียงเหมือน น สะกด
ล ณ ร ฬ ญ อ่านว่า ลอ ณอ รอ ฬอ ญอ

สรภัญญ์ตัวสะกดแม่ กบ ไม่ตรงมาตรา

แม่กบ บ สะกด         จำให้หมดเสียงไม่ตรง
อ่านไปทำให้งง        เสียงไม่ตรงตามรูปตัว
ป พ ภ ฟ ฟัน          เสียงเหมือนกันกับตัว บ
จำให้ ดีเถิดหนอ       เสียงเหมือน บ ไม่ตรงตัว

คำอธิบาย ตัวสะกดไม่ตรงมาตราในแม่ กบ มี ๔ ตัว คือ ป พ ฟ ภ ออกเสียงเหมือน บ สะกด
ป พ ฟ ภ อ่านว่า ปอ พอ ฟอ ภอ

สรภัญญ์ตัวสะกดแม่ กก ไม่ตรงมาตรา

แม่กก ก สะกด         จำให้หมดเสียงไม่ตรง
อ่านไปทำให้งง        เสียงไม่ตรงตามรูปตัว
ข ฆ และ ค ควาย      ให้เธอช่วยจำเสียง ก
จำให้ ดีเถิดหนอ       เสียงเหมือน ก ไม่ตรงตัว

คำอธิบาย ตัวสะกดไม่ตรงมาตราในแม่ กก มี ๓ ตัวคือ
ข ฆ ค อ่านออกเสียงเหมือน ก สะกด
ข ฆ ค อ่านว่า ขอ ฆอ คอ

สรภัญญ์ตัวสะกดแม่ กด ไม่ตรงมาตรา

แม่กด ด สะกด            จำให้หมดเสียงไม่ตรง
อ่านไปทำให้งง           เสียงไม่ตรงตามรูปตัว
จ ฎ ฏ ฐ ฒ                ศ ษ ธ ต ท ช
ตร รถ ถ                   ชร ซ ติ ตุ ฑ
ส ธิ มีหลายตัว            จำให้ทั่วใจจดจ่อ
ยี่สิบ-เอ็ดนี้หนอ           เสียงเหมือน ด ไม่ตรงตัว

คำอธิบาย ตัวสะกดไม่ตรงมาตราในแม่กดมี ๒๑ ตัวคือ
จ ฎ ฏ ฐ ฒ ศ ษ ธ ต ท ช ตร รถ ถ ชร ซ ติ ตุ ฑ ส ธิ
ออกเสียงเหมือน ด สะกด
จ ฎ ฏ ฐ ฒ ศ ฯลฯ อ่านว่า จอ ฎอ ฏอ ฐอ ฒอ ศอ
ตร รถ ชร ติ ตุ ธิ อ่านว่า ตอรอ รอถอ ชอรอ ติ ตุ ธิ

อักษร อ นำ ย มี ๔ คำ

อ นำ ย เป็น หยอ          จำเถิดหนอมีสี่คำ
พวกหนูจงจดจำ          มีสี่คำที่ใช้กัน
อย่า อยู่ อย่าง และ อยาก มีไม่มากสี่เท่านั้น
อย่าใช้สับสนกัน           เสียงอ่านนั้นเหมือน ห นำ
ทำนอง สรภัญญะ

คำอธิบาย อักษร อ นำ ย มีอยู่ ๔ คำคือ อย่า อยู่
อย่าง และ อยาก เวลาอ่านออกเสียงสูงเหมือน ห นำคือ
อ นำ ย อ่านว่า หยอ

ห นำพยัญชนะมี ๘ ตัว

ห นำมีแปดตัว           จำให้ทั่วอย่าลืมเลือน
จำไว้ยามอ่านเขียน       เสียงก็เปลี่ยนตามตัวนำ
ง น ม ย ว                ญ ร ล ขอให้จำ
แปดตัวที่ ห นำ          จงจดจำให้ขึ้นใจ
ทำนอง สรภัญญะ

คำอธิบาย พยัญชนะที่ ห นำมีอยู่ ๘ ตัวคือ ง น ม ย ว ญ ร ล เวลาอ่านออกเสียงสูงเหมือน ห ดังนี้
ห นำ ง อ่านว่า หงอ
ห นำ น อ่านว่า หนอ
ห นำ ม อ่านว่า หมอ
ห นำ ย อ่านว่า หยอ
ห นำ ว อ่านว่า หวอ
ห นำ ญ อ่านว่า หญอ
ห นำ ร อ่านว่า หรอ
ห นำ ล อ่านว่า หลอ